Aan staan: de kunst van kijken, onthouden en gewoon beginnen
lees ook:
- De wedergeboorte van de boomgaard
- Van vogelgezang naar straaljagers: Een bijzondere middag in de boomgaard
Aan staan
Nu het weer niet meer zo warm is, sta je aan.
Met aan staan bedoel ik niet dat je plotseling sneller gaat lopen of dat ergens diep in je lichaam een schakelaartje wordt omgezet. Het is iets anders. Zodra je buiten bent, kijk je. Je loopt door de kleine schuur, door de grote schuur achter in de tuin, langs de spullen die daar al jaren staan en langs dingen waarvan je ooit dacht: dat moet ik nog doen.
En dan zie je het.
Een klus.
Je slaat hem op en maakt er automatisch een lijst van. En ik zeg nadrukkelijk: een lijst, geen lijstje. Want lijstjes zijn voor boodschappen. Dit is andere koek. Er liggen hier nog genoeg klussen te wachten om een klein dorp een winter lang bezig te houden.
Maar er is één belangrijke regel: als je met een klus bezig bent, begin je niet ineens aan iets anders.
Je kijkt eerst wat er moet gebeuren.
Wat heb ik ervoor nodig?
Heb ik dat?
Zo niet, dan komt dat ook op de lijst. Want niets is zo ergerlijk als halverwege ontdekken dat je iets nodig hebt wat je niet hebt. Dan sta je daar met een halve klus, een stuk gereedschap in je hand en een blik alsof de werkelijkheid persoonlijk tegen je heeft besloten.
Ping, een klus
Het bijzondere is dat ideeën zich niet aan een agenda houden.
Een gedachte kan onder het eten ontstaan. Onder de douche. Tijdens een wandeling door de boomgaard. Soms komt er ineens ergens een idee naar boven waarvan je niet meer weet waar het begonnen is.
Maar het is er.
Ping, een klus.
En voor je het weet groeit zo'n idee. Eerst is het een klein gedachtepuntje. Daarna krijgt het vorm. Dan blijkt er iets voor nodig te zijn. Vervolgens moet je bedenken hoe je het gaat aanpakken. En uiteindelijk staat er weer een klus op de lijst.
Veel van de handelingen die je daarvoor moet uitvoeren, zijn je niet eigen. Je moet ze jezelf aanleren. Dat gaat zelden elegant.
Je doet soms onozele dingen.
Je moet er zelf om lachen.
En soms doe je jezelf pijn.
Dat hoort blijkbaar bij het leerproces. De eerste dag voel je de spierpijn. De tweede dag valt het mee. De derde dag is er niets meer aan de hand en denk je alweer dat je eigenlijk best goed bezig bent.
Tot de volgende klus.
De grasmaaier en de grote illusie
Dat doet me denken aan het maaien van de boomgaard.
Ik had een grasmaaier gekocht voor grotere oppervlakten. Het soort machine waarvan je denkt: nou, dat doe ik even.
De boomgaard dacht daar anders over.
Het gras stond hoog. Niet een beetje hoog, maar ongeveer 75 centimeter tot een meter. Toch begon ik vol goede moed. De maaier op de hoogste stand, rustig aan, niet te snel. Gewoon beginnen.
Ik was begonnen.
Na ongeveer een uur keek ik achterom.
Wat ik daar zag, was geen strak gemaaid gazon. Het was eerder een artistieke interpretatie van een gazon. Hier een hap, daar een hap, ergens een stukje gras dat blijkbaar niet onder de indruk was geweest van mijn machine.
Het deed me denken aan wat je op televisie soms ziet: een klein kind dat met een schaar uitbundig in iemands haar heeft zitten knippen. Hier een hap eruit, daar nog een hap. Het haar zit er nog wel, maar het kapsel heeft een nieuwe richting gekozen.
Zo voelde ik me ook.
Zes uur volhouden
Toch ben ik die dag zeker zes uur bezig geweest.
Volhouden heeft namelijk iets eigenaardigs. Je weet ergens wel dat het niet helemaal gaat zoals je had gedacht, maar ondertussen ben je al zo ver dat stoppen bijna voelt als toegeven.
Dus ga je door.
Meter voor meter.
Hap voor hap.
Tot het moment komt waarop je eerlijk tegen jezelf moet zeggen: dit wordt hem niet.
Ik heb het opgegeven.
En vervolgens heb ik via via iemand ingehuurd met een tractor.
Twee uur later was de boomgaard gemaaid.
Dat is een merkwaardig soort wijsheid die je soms pas achteraf krijgt. Niet iedere klus hoeft door jou persoonlijk gewonnen te worden. Sommige klussen vragen om een andere machine, andere handen of gewoon een beter idee.
De tractor deed in twee uur wat mij in zes uur nauwelijks was gelukt.
De laatste stukken
Maar zelfs toen was het niet klaar.
De makkelijke stukken waren gedaan. Onder de bomen moest nog worden gemaaid. Langs de zijkanten bij het hek stonden nog stroken gras die zich niets van de tractor hadden aangetrokken.
Dus daar ging ik weer.
Niet meer met het grootse idee dat ik de hele boomgaard wel even zou doen, maar met een veel bescheidener doel: de stukken die nog over waren, netjes afmaken.
Uiteindelijk kreeg ik het voor elkaar.
En dat is misschien wel het mooiste van een klus.
Niet dat alles in één keer lukt.
Niet dat je altijd precies weet wat je doet.
Niet eens dat je geen fouten maakt.
Het mooiste is dat er een moment komt waarop je achterom kijkt en denkt: ja, nu is het goed.
Van werken naar genieten
Nu is het vooral een kwestie van bijhouden.
Dat klinkt eenvoudig, maar juist daarin zit de winst.
De boomgaard hoeft niet iedere keer opnieuw overwonnen te worden. Hij hoeft alleen bijgehouden te worden. Af en toe lopen, kijken, iets zien, een klus onthouden. Misschien iets opschrijven. Misschien denken: dat doe ik later.
En ondertussen genieten.
Want dat was uiteindelijk waar het allemaal om begonnen was.
De schuren, de klussen, de machines, het zoeken naar gereedschap, het uitproberen van handelingen die nog niet helemaal eigen zijn, de spierpijn en zelfs die onozele momenten waar je achteraf om kunt lachen: het zijn allemaal onderdelen van hetzelfde geheel.
Je bent niet alleen bezig met dingen maken of repareren.
Je maakt jezelf langzaam wegwijs in je eigen omgeving.
Je leert kijken.
Je leert onthouden.
Je leert wanneer je moet beginnen en misschien nog belangrijker: wanneer je een tractor moet bellen.
En ergens tussen al die klussen door ontstaat dan iets onverwachts.
Je loopt door de boomgaard.
Je kijkt om je heen.
Er hoeft even niets.
Geen ping, een klus.
Geen lijst.
Geen gereedschap.
Alleen de boomgaard.
En je denkt: mooi, zo laten.
lees ook:
- Militaire vliegtuigen in Frankrijk: Een onverwachte ervaring in Montcourt
Reacties