Wonen in Frankrijk: Verhalen uit Montcourt op het Platteland

De zon hing al hoog boven de velden van Frankrijk toen we de moestuin water begonnen te geven. De slang lag uitgerold tussen de bedden vol groenten, gevoed door het koele water uit de oude put. Het was een eenvoudig werk: de slang neerleggen, wachten tot de aarde donker en vochtig werd, dan weer oppakken en een paar meter verder verplaatsen. Steeds opnieuw, zodat elk stukje grond kreeg wat het nodig had. Langzaam veranderde de droge, stoffige bodem in donkere plekken die de geur van natte aarde afgaven. Die geur die meteen herinneringen oproept aan groei, aan leven, aan de belofte van een goede oogst. Terwijl ik bezig was, viel me ineens iets op. Uit het niets verschenen zwaluwen. Eerst één of twee. Daarna tien. Daarna tientallen tegelijk. Ze schoten als kleine pijlen door de warme lucht, maakten een scherpe bocht en landden heel even op de plekken waar het water de aarde zacht had gemaakt. Nauwelijks raakten hun pootjes de grond. Met een snavel vol natte klei vlogen ze alweer weg. Het...

Onder de parasol hangt de middag stil. De thermometer tikt de dertig graden aan en voor het eerst in lange tijd is er eigenlijk niets dat nú moet. Geen afspraak, geen deadline, geen telefoontje dat wacht. Gewoon even niets. Toch voelt dat vreemd. Alsof niets doen tegen mijn natuur ingaat. Misschien is het de opvoeding, waarin stilzitten al snel werd gezien als tijdverlies. Misschien zijn het de jaren van werken, plannen, oplossen en vooruitdenken. Mijn lichaam zit in de schaduw, maar mijn hoofd maakt ondertussen lijstjes. Wat er nog moet gebeuren. Wat niet vergeten mag worden. Wat morgen misschien beter uitkomt. In de verte laat een vogel zich horen. Niet luid, niet nadrukkelijk. Gewoon een enkel geluid dat door de warme lucht draagt. Even later volgt het diepe gebrom van een straaljager hoog aan de hemel. Het geluid zwelt aan, vult de stilte en trekt dan langzaam weg, totdat het oplost aan de horizon. Alsof iemand het volume van de wereld terugdraait. De rust keert terug. De vogels ne...

De zon hing warm boven de boomgaard en liet het licht glanzen op de dieprode kersen die zwaar aan de takken hingen. Tussen de rijen bomen stond ik te plukken, langzaam en zonder haast. Af en toe schoof een blad langs mijn arm, terwijl de geur van rijp fruit zich mengde met die van gras en warme aarde. Overal om mij heen klonk het zachte leven van een zomerdag: het kwetteren van vogels in de bomen, het onafgebroken getjilp van mussen en ergens, verscholen tussen het groen, het schrille geluid van een krekel. Het was zo'n moment waarop de tijd even leek stil te staan. Met een gevulde hand kersen keek ik op naar de lucht boven de boomgaard. Nog voordat ik iets zag, hoorde ik het. In de verte klonk een dof gerommel dat snel aanzwol. Het geluid sneed door de rust van de middag. De vogels verstomden bijna onmiddellijk, alsof ook zij luisterden. Even later verschenen de straaljagers aan de horizon. Ze kwamen snel dichterbij. Laag. Ontzettend laag. Voor een ogenblik leek het alsof je ...

kersen  Om zes uur betrad ik de boomgaard, terwijl de ochtend nog als een dunne sluier over het land hing. De wereld leek haar adem in te houden. Geen verkeer, geen stemmen, alleen de zuivere zang van vogels die vanuit de kruinen van de bomen de nieuwe dag begroetten. Het licht van de opkomende zon streek als vloeibaar goud over de velden en gaf alles een bijna verheven glans. Tussen de rijen bomen plukte ik kersen, twee soorten, elk met hun eigen karakter. De vruchten glansden als robijnen tussen het blad. Terwijl de emmer zich langzaam vulde, voelde het alsof ik niet zomaar oogstte, maar deelnam aan een eeuwenoud ritueel tussen mens en natuur. De appelbomen stonden vol levenskracht. Hun jonge vruchten tekenden zich krachtig af tegen het frisse groen van het blad. De pruimen waren nog groen, maar droegen al een zachte blauwe zweem, alsof zij hun toekomstige pracht niet langer volledig verborgen konden houden. De mirabels toonden hier en daar bescheiden hun eerste vruchten, kleine ...

 Ik sta voor de kerk van Montcourt. Het is stil. Een stilte die je in Nederland nog maar zelden vindt. Geen verkeer, geen haast, alleen de wind die door de bomen gaat en ergens in de verte het zachte geluid van koeien. Achter ons ligt de boerderij met tweehonderd melkkoeien. Rondom strekken de velden zich uit tot aan de horizon: graan, zonnebloemen, maïs en koolzaad. Het landschap ademt rust, maar ook geschiedenis. Voor mij staat de kerk. Haar stenen dragen meer dan drie eeuwen herinneringen. Rond 1700 stond zij hier al. Het altaar werd rond 1830 geplaatst. Het kasteel kijkt nog altijd over het dorp uit, alsof het de wacht houdt over alles wat gekomen en gegaan is. En in ons huis staat een schouw uit 1734. Toen die gebouwd werd, leefden de mensen nog onder een koning, verlicht door kaarslicht, zonder te weten dat revoluties, wereldoorlogen, auto's, vliegtuigen en computers ooit zouden bestaan. Soms probeer ik mij voor te stellen hoeveel mensen hier hebben gestaan. Op deze exacte pl...

De dag begon eenvoudig: uit bed komen, de eerste stap zetten in een week die nog onbeschreven voor me lag. Buiten wachtte de boomgaard al. Het gras had zijn eigen plannen gemaakt en was de afgelopen dagen flink gegroeid. De maaier bromde zijn bekende lied en langzaam trok ik banen door het groen. Het grootste werk is gedaan, maar de boomgaard geeft zich nooit in één keer gewonnen. Er wacht nog een dag met de bosmaaier: de kantjes, de plekken onder de bomen, de stukken waar het gras zich verschuilt voor de grote machine. Terwijl de ochtend vorderde, steeg de temperatuur sneller dan mijn werklust. De zon klom hoog aan de hemel en drukte haar gewicht op het land. Waar de maaier eerst gestaag vooruitging, werd iedere meter later op de dag een stukje zwaarder. Zo gaat dat in juni: de natuur leeft op volle kracht, terwijl de mens soms een tandje terug moet schakelen. In de middag kwam de bekende vraag: wat zal ik doen? Er was genoeg werk, maar de hitte maakte grote plannen minder aantrekkeli...

Zondagmorgen in Montcourt. Het dorp ligt nog in een weldadige stilte, alsof het zich heeft voorgenomen de dag pas te beginnen wanneer de zon hoog genoeg staat om de natuurstenen gevels te verwarmen. De kerkklok slaat haar uren over een landschap van velden, boomgaarden en oude boerderijen. Verder gebeurt er weinig. Iedereen slaapt uit. En met uitslapen bedoel ik dat rond negen uur de eerste tekenen van leven zichtbaar worden. Een luik gaat open. Een deur zwaait naar buiten. Iemand veegt het erf aan. Langzaam ontvouwt het dorp zich, zoals een bloem die geen enkele reden ziet om zich te haasten. De temperatuur is gestegen. Na dagen van fris weer heeft de zon het heft weer in handen genomen. Op terrassen verschijnen kopjes koffie. Tuinstoelen worden naar een zonnige plek verplaatst. De Fransen nemen de tijd, zoals alleen Fransen dat kunnen. Eerst een ontbijt, dan nog een gesprek, misschien nog een tweede kop koffie. Maar terwijl Montcourt rustig ontwaakt, stroomt buiten het dorp al een an...